Bij deze 11 woorden liggen spelfouten op de loer

Door 17 januari 2019 januari 28th, 2019 Schrijven op het werk
spelfouten

Een ezel stoot zich geen tweemaal aan dezelfde steen, maar een schrijver soms wel. Laatst kreeg ik een mailtje van een redacteur van een groot tijdschrift over twee spelfouten.

Weet je niet hoe je sieraden spelt? In je stuk staan twee identieke spelfouten: je schrijft twee keer ‘sierraden’, met een ‘r’ te veel dus.

Tot mijn schaamte moest ik bekennen dat ze gelijk had.

Veel gemaakte spelfouten

De taalfout intrigeerde me. Natuurlijk maak ik, zoals iedereen, wel vaker spelfouten (dit is waarom we bijvoorbeeld dt-fouten maken). Meestal gebeurt dat door slordigheid, of haast. Maar het woord sieraad zat daadwerkelijk verkeerd in mijn hoofd, met dubbel ‘r’. Had de redacteur er niets van gezegd, dan had ik in een volgend artikel dezelfde blunder begaan.

(ik ben trouwens niet de enige met deze gedachtenkronkel, gezien dit artikel op Onze Taal over de spelling van ‘sieraad’).     

Het maakte me nieuwsgierig: zijn er nog meer woorden die ik verkeerd spel zonder dat ik het zelf besef? Ik besloot op internet een rondje te maken langs blogs en artikelen over veel gemaakte spelfouten. Tot mijn verbazing kwam ik nog een paar zwakke plekken in mijn taalvermogen tegen.

Net als Shakespeare

Deze blogpost over persberichten schrijven sluit ik bijvoorbeeld af met een subtiele spelfout in de laatste alinea. En nog vervelender: ik kwam ditzelfde woord, verkeerd gespeld, tegen in een artikel dat ik voor een bekend tijdschrift schreef. Onderaan dit artikel onthul ik om welk woord het gaat.

Volgens mij hebben alle schrijvers wel een paar blinde vlekken als het gaat om spelling. Zo stond Shakespeare bekend om de vele spelfouten in zijn verhalen. In één van zijn handgeschreven notities schreef hij het woord ‘alley’ (steegje) in één zin twee keer verkeerd: ‘’allie’ en ‘alleye’.

Maar voorkomen is natuurlijk beter dan voor gek staan, zoals Shakespeare en ik.Waarschijnlijk ga je zelf ook vaker in de fout dan je denkt. Hieronder heb ik daarom 11 veel gemaakte spelfouten op een rij gezet. 

1 – Polshoogte nemen

Nee, je neemt geen ‘polshoogte’ als je gaat kijken hoe ergens mee staat. De juiste spelling is poolshoogte nemen. Het gezegde komt namelijk uit de zeevaart en is gebaseerd op een methode waarbij zeelieden met behulp van de poolster berekenden waar hun schip zich op zee bevond.

Deze uitdrukking schreef ik tot een week geleden standaard verkeerd. Eén troost: als je hier de fout in gaat ben je in goed gezelschap, dit gaat zelfs in de Volkskrant nog vaak mis (lees dit artikel maar eens). 

2 – Sex

Je hebt in het Nederlands geen sex met iemand, maar seks. Toch verliest deze enige juiste spelwijze snel aan terrein. Veel mensen vinden het Engelse ‘sex’ mooier. Het tijdschrift Linda heeft zelfs besloten om altijd sex te schrijven in plaats van seks.

3 – Miniscuul

Het is iets kleins, dus dan ben je geneigd om met ‘mini’ te beginnen. Maar de juiste spelling is toch echt minuscuul.

4 – Minitieus

Hetzelfde verhaal als bij minuscuul. Dit is de verkeerde spelling. Iemand bereidt zich minutieus – oftewel tot in het kleinste detail – voor.

5 – Minutie

Steeds als ik dit woord gebruik om kogels, bommen en raketten aan te duiden, moet ik opzoeken hoe je het nu ook alweer precies spelt. Het is natuurlijk: munitie.

6 – Barbeque

Dit is de verkeerde schrijfwijze. Het is barbecue. Je bent snel geneigd dit woord verkeerd te spellen omdat de afkorting ‘bbq’ vaak ook in Nederland wordt gebruikt. 

7 – Eensgelijks

Toen ik dit woord intypte in de zoekfunctie van mijn mailbox, kreeg ik verschillende mailtjes te zien waarin mensen een nieuwjaarsgroet beantwoordden met ‘eensgelijks’. De juiste spelling is echter insgelijks.

8- Asterix

Het sterretje dat je in een tekst zet om aan te geven dat er een voetnoot bij hoort, heet een asterisk. Asterix is de hoofdpersoon uit Asterix en Obelix.

9 – Eensgezinswoning

Veel mensen schrijven dit woord met een tussen-s. Maar het is toch echt eengezinswoning. Waarschijnlijk raken we in de war door het woord ‘eensgezind’ dat je wel met een ‘s’ schrijft.

10- Ik besef me dat…

Het is een klassieke instinker, maar ik maak deze fout nog steeds  als ik snel iets op papier zet. Beseffen is geen wederkerig werkwoord. Het is ‘ik besef dat…’, of ‘ik realiseer me dat…’  

11 – Tenslotte

Dit is het woord dat ik fout spelde in het artikel over persberichten schrijven. Als je het gebruikt in de betekenis van echter, is tenslotte correct. Wanneer je ‘tot slot’ bedoelt, is de correcte spelling ten slotte.  

Ga je zelf wel eens in de fout bij deze woorden, of heb je een aanvulling op deze lijst veel gemaakte spelfouten? Laat dan hieronder een reactie achter.

Wil je meer tips om aantrekkelijk te schrijven? Volg mijn drie uur durende cursus Zakelijk Schrijven in Den Haag.

Lees ook:

Geen schrijftips missen? Schrijf je in voor mijn algemene nieuwsbrief, de Schrijfvis.
Wil je een boek schrijven? Meld je dan aan voor de Boekschrijfvis – mijn speciale nieuwsbrief voor schrijvers van boeken en korte verhalen.

Dennis Rijnvis

Over Dennis Rijnvis

Dennis Rijnvis, journalist voor onder meer De Volkskrant, Quest, Nu.nl en Psychologie Magazine. Maar ook schrijver van de thriller Savelsbos, uitgegeven door Cargo/De Bezige Bij. Op dit blog deel ik mijn inzichten en ervaringen op het gebied van schrijven.

29 Comments

Reageer

Verhelder je teksten

Ontvang maandelijks de beste schrijftips (gratis)